Li gorî rapora Ajansa Nûçeyan a Navneteweyî ya Ehlibeytê (ABNA) — Hocet-ul-îslam wel-Muslimîn Huseyn Tehranî, yek ji mamosteyên medreseya Tehranê, êvara Çarşemê di dersa heftane ya exlaqê de, ku li Medreseya Nûr a Tehranê hat lidarxistin, li ser sedema rexnekirina rûniştin û hevaltiya bi kesên dinyayê re axivî.
Wî got: Di rivayetan de hatiye tekez kirin ku bi kesên dinyayê û dewlemendên wan re rûnin û hevaltiyê nekin. Ji ber ku kesek ku her dem li dewlemendên dinyayê binêre û çavên xwe ji wan nimetan ku Xwedê daye wî bigire û tenê dewlemendiya wan bibîne, hêdî hêdî di hundirê xwe de hesteke nebaş peyda dike. Piştre ew êdî nimetên ku Xwedê daye wî nabîne û wan biçûk dibîne. Di encamê de spasdar nabe û rewşa spasdariyê ji dest dide. Ev yek ji sedemên sereke yên rexnekirina hevaltiya bi kesên dinyayê re ye.
Wî herwiha got: “Niha ku em di vê dinyayê de dijîn, divê bi kê re hevaltiyê bikin?” Wî rave kir ku di warê maddî de divê mirov bi kesên ku ji aliyê maddî ve ji wî kêmtir in re hevaltiyê bike. Yanî di jiyana dinyayê de mirov divê li kesên ku ji aliyê maddî ve li jêrî wî ne, binêre. Ji ber ku ev cure hevaltiyê dibe sedema ku mirov ji nimetên ku Xwedê daye wî spasdar bibe.
Di warê maddî de bi kesên li jêr xwe û di warê manewî de bi kesên li jor xwe re hevaltiyê bikin
Ev mamosteyê medreseyê got: Dema ku hûn bi kesên ku ji aliyê maddî ve ji we kêmtir in re hevaltiyê dikin, nimetên ku Xwedê daye we zelaltir xuya dibin. Hûn dibînin ku Xwedê çiqas nimetên pir daye we, lê ew nimet ne daye kesê ku ji we kêmtir e. Li vir rewşa spasdariyê di hundirê we de çêdibe û nimetên Xwedê bêtir xuya dibin. Di encamê de ev yek dibe sedema ku hûn ji Xwedê re spasdar bin. Lê hevaltiya bi dewlemendên dinyayê re, ku ji aliyê maddî ve ji we bilindtir in, encamek berevajî heye û rewşa spasdariyê di mirovan de kêm dike.
Wî, ku wesî û kurê mezin ê merhum Ayetullah Hac Aga Mojteba Tehranî ye, tekez kir: Di rivayetan de di warê maddî de her tim hatiye tekez kirin ku mirov ne li kesên li jorê xwe, lê li kesên li jêrê xwe binêre da ku hesta spasdariyê bihêztir bibe. Lê di warê manewî de hatiye gotin ku divê mirov li kesên li jorê xwe binêre. Lê em mixabin berevajî vê yekê dikin!
Encamên hevaltiya maddî bi kesên dinyayê re
Hocet-ul-îslam wel-Muslimîn Tehranî li ser encamên hevaltiya bi dewlemendên dinyayê re got: Hevaltiya bi kesên ku ji aliyê aborî ve ji we dewlemendtir in, di rêza yekem de dibe sedema lawazbûna baweriya we; di rêza duyem de dibe sedema ku hûn bikevin nexweşiyên nebaş ên wekî harîsî û tamahkarî û heta hin nexweşiyên giyanî ku we ber bi gunehan ve dibin; û di rêza sêyem de rewşa spasdariyê ji we distîne.
Wî domand: Qasîbûna(hişkî) dil yekem bandora hevaltiya bi kesên dinyayê re ye. Ev cure hevaltiyê dibe sedema qasîbûna(hişkî) dil û mirina hesta dil di mirovan de. Mirov di bingehê xwe yê afirandinê de xwedî fitreya paqij û destnedayî ye û ji aliyê mirovahiyê ve hesta nermbûna dil, dilovanî û xemxwarinê di wî de heye. Ev ne tenê mijara baweriyê ye. Bo nimûne, dema erebeyekê li kesekî dixe, mirov bi hesta mirovahiyê bilez alîkariya kesê birîndar dike û pirs nake ku ew Misilman e yan ne. Ew ji ber hesta mirovahiyê alîkariya wî dike. Heta carinan dema erebeyekê li heywanekî dixe, mirov ji vê bûyerê re jî pir xemgîn dibe. Ev nermbûna dil di wî de heye.
Lê di encama rûniştin û hevaltiya bi kesên dinyayê re, ev nermbûna dil û dilovanî dibe qasîbûna dil. Ev yek bandora yekem a vê hevaltiyê ye; nermbûna giyanê ji holê radibe, dil sar dibe û qasîbûna (hişkî) dil çêdibe.
Wî zêde kir: Dema ku mirov bi dewlemendên dinyayê re hevaltiyê dike û ew ji ber qasîbûna (hişkî) dil ketine rewşeke dijwar, ger kesekî di jiyanê de bi pirsgirêk û dijwariyan re rû bi rû bibînin, ew qet girîngiyê pê nadin û xemê wî naxwin. Ji ber qasîbûna (hişkî) dil, dilovanî û xemxwariya wan ji holê rabûye. Bo nimûne, ew kesekî dibînin ku ji tîbûnê dikeve hewldanê, lê ew av heye û jî ji wî re av nade. Ev nîşana wê qasîbûna dil e ku dil mirî ye. Li gel vê re, hin kes di nav wan de ji harîsî û bêxwedîtiyê jî dikevin û tenê malê dinyayê kom dikin. Ji ber vê yekê, hevaltiya bi kesekî wiha re dibe sedema ku kesê din jî bikeve qasîbûna dilê ku ev yek bandora yekem a vê hevaltiyê ye.
Ev mamosteyê medreseyê tekez kir ku mebesta ji “rûniştin bi kesên dinyayê re” tenê dîtina kesekî nîne; mebest rûniştin û têkiliya domdar e ku bandorê li ser giyan û derûniya mirovan bike. Dema ku ev hevaltiya domdar hebe, dixwaze an na, bandorê li ser kesê din jî dike. Bandora herî girîng jî qasîbûna dil e û kesê din jî dikeve qasîbûna dilê û hesta nermbûna dil, dilovanî û xemxwariyê ji dest dide.
Hişyariya cidî li ser rûniştin bi Nasibiyan re
Hecetulîslam Tehranî bi tekez li ser dûrketina cidî ji hevaltiya bi Nasibiyan re got: Di mijara rûniştin bi kesên dinyayê re de xalek girîng ku rivayet jî li ser wê tekez dikin, dûrketina ji hevaltiya bi Nasibiyan re ye. Nasibî ew kes in ku dijminatî û kînê li hember Emîrê Mûmînan Îmam Elî, a.s., hene. Di warê fiqhê de jî ew di nav Xawaric de tên hesibandin. Di rivayetan de hişyariya gelek cidî li dijî rûniştin û hevaltiya bi wan re hatiye kirin, heta ku hin kes wan wekî necis jî dihesibînin.
Wî domand: “Bi rastî, ev êşeke mezin e ku kesek bi Nasibiyan re hevaltiyê bike!” Di rivayetan de hişyariya cidî li ser rûniştin bi kesên wiha re hatiye kirin, ji ber ku li gorî wan rivayetan, Xwedê li hember wan hêrs e û wan lanet kiriye. Hevaltiya bi wan re dikare bibe sedema zirarê li ser bawerî û îmametê. Ji ber vê yekê, di mijara hevaltiyê de yek ji komên ku di rivayetan de bi awayekî cidî ji têkiliyê bi wan re hatiye qedexekirin, Nasibî ne, ku ev mijar bi îmametê ve girêdayî ye.
Servîsa Rojnamevanên Navxweyî / Emîr Mohsin Sultan Ahmedî
..................
Dawiya peyamê /
Etîket
- Hocet-ul-îslam Huseyn Tehranî
- Medreseya Tehranê
- Dersa exlaqê
- Dinyaperestî
- Îran
Your Comment